Pal naast één van de oudste begraafplaatsen van Brussel, het kerkhof van Laken, beheert Epitaaf het voormalige grafmakersatelier van de familie Salu. Drie generaties beeldhouwers produceerden er grafmonumenten voor duizenden (Brusselse) families. Telkens rond de eerste november is het atelier open voor het publiek: vele bezoekers raken in de ban van de unieke sfeer en aura van de site. Een dunne laag stof, een patine van herinneringen lijkt te rusten op alle voorwerpen die schijnbaar sinds jaren niet meer verplaatst zijn geworden.

Alhoewel de nadruk van de activiteiten van Epitaaf in de eesrte plaats ligt op het conserveren van zaken en verhalen uit het verleden -het atelier, het aanpalende kerhof en de verwaarloosde grafmonumenten- verwelkomt de vereniging ook nieuwe en originele projecten die passen in haar bezigheden. Een betere plaats om dit boek werldkundig te maken dan het Atelier Salu lijkt moeilijk te vinden; en is er een geschikter moment dan de avond voor de Dag der Doden?

Het verhaal van Polvo begint en eindigt ook in een atelier annex museum: we worden geconfonteerd met de erfenis van de (fictieve) maskermaker José Guadalupe Rojas. We zien zijn werktafel en instrumenten, een groot portret van hem en zijn lievelingdieren tussen een selectie maskers die hij tijdens zijn leven creërde. Al bij al een nostalgische collectie artefacten.

Maar wat blijft er over van die herinneringen na een paar eeuwen? Welke draden leiden van de maskermaker naar het maskermuseum, en naar het grafmakersatelier? Zal alles ooit een rustplaats vinden in een antropologische collectie? En wat daarna?

Polvo gaat over dit soort gedachten rond vervaging en vervluchtiging; op een allegorische manier handelt het over de vergankelijkheid van het leven. De doden in het boek blijven voortbestaan. Ze vergaan pas tot stof wanneer er niemand meer is om hen te gedenken. Dat lot ondergaat de maskermaker José Guadalupe Rojas -die trouwens leefde in dezelfde periode als de  eerste Salu (1846-1923).

Toch blijven de werelden van de levenden en de doden strikt gescheiden. We volgend de eersten terwijl ze naar de markt trekken en speciale gerechten bereiden in de traditionele keuken; we zien ze het altaar opmaken voor de doden. En die laatsten volgen we ook terwijl ook zij zich lijken op te maken voor een feest. Het dreigende middeleeuwse motief van de Dans der Doden wordt getransformeerd in een uitdrukking van pure levenslust...

Lees steekproef

Over Epitaaf:
Epitaaf is een non-profit organisatie van vrijwilligers (vzw) die zich inzet voor de promotie, studie en bewaring van funerair erfgoed, en meer in het bijzonder van historische grafmonumenten en begraafplaatsen. Precies 25 jaar geleden stichtten een aantal mensen -gepassioneerd door de schoonehid van begraafplaatsen, maar evenzeer bezorgd door de verwaarlozing ervan- een vereniging die zich zou bekommeren om deze kwetsbare sites. Niet lang daarna kreeg Epitaaf de kans om zich te vestigen in het oude grafmakersatelier van de familie Salu, net naast het kerkhof van Laken, een van de belangrijkste dodenakkers van België. Sindsdien gaat het leeuwendeel van de tijd, energie en middelen naar de restauratie van deze unieke plek én het beheer van de al even bijzondere collectie voorwerpen -plaasters, beeldhouwwerken, tekeningen en archieven- die er bewaard wordt.
Epitaaf organiseert tentoonstellingen en rondleidingen op begraafplaatsen. De vereniging geeft een ledenbald uit een verschilledne bestuurslden werken mee aan publicaties rond de funeraire thematiek. Enkele onder hen -architecten, kunsthistorici, restaurateurs..-  zijn experts die regelmatig door administraties, individuën of media gevraagd worden advies te geven rond deze thematiek. Ooit hoopt devereniging een bescheiden museum en documentatiecentrum rond funeraire cultuur te kunnen inrichten in het Atelier Salu.
Epitaaf is lid van de Association of Significant Cemeteries of Europe en wordt gesteund door de Vlaamse Gemeenschapscommissie

Tim Jansens (Epitaaf)

 

---

 

Tentoonstelling:

Vernissage Boekvoorstelling: za 31 oktober 2009, 18:30-22:00
Tentoonstelling met originele tekeningen van het beeldverhaal is te bezoeken op:
01-02, 07-08, 14-15 & 21-22 november, telkens van 11:00-18:00.

Epitaaf vzw
Onze-Lieve-Vrouwvoorplein 16
1020 Laken (Brussel)
web: www.epitaaf.org
mail: info@epitaaf.org

Postbestelling:

Felix Pestemer
'Polvo – Day of the Dead/Dia de los Muertos/Tag der Toten'
Drietalige en gelimiteerde uitgave.
400 genummerde en gesigneerde ex.
ISBN 978-3-00-028080-1 / 32 €
Postbestelling